Kunstenaars en cultuurmakers van ons mooie Nederland: wake up and smell the coffee. Wilders gaat de Nederlandse cultuur zuiveren met gedoogsteun van CDA en VVD. Tot nu toe reageert de kunstsector defensief op het regeerakkoord. Maar als de cultuur zelf onder vuur ligt, is er maar één devies: ten aanval!

Bezuinigen of zuiveren?

Hoelang blijft de wereld van kunst en cultuur het regeerakkoord nog zien als een bezuinigingsoperatie? Wanneer doorziet zij de PVV-agenda om de Nederlandse cultuur te zuiveren? Geert Wilders was er glashelder over toen hij op 29 september jl. verklaarde: ‘Dit akkoord gaat Nederland Nederlandser maken’. Het is tijd dat kunstenaars en medestanders pal staan voor hún versie van de Nederlandse cultuur.

Het protest van de kunstsector tegen het regeerakkoord zwelt aan. Er is veel boosheid over ‘korten zonder visie’ en ‘ongemotiveerd hakken’. Steeds weer klinkt de oproep om uit te leggen waarom kunst er heus toe doet. Met Wilders als schaduwpremier is dit verweer kansloos. Je kunt net zo goed argumenteren dat fietspaden beter zijn dan snelwegen. Wilders en zijn groeiende achterban redeneren vanuit een kader waarin geen ruimte is voor de kunst en cultuur die nu op de rode lijst staan. Wil je je mannetje staan tegen de plannen van de gedoogcoalitie, moet je het beestje bij zijn naam noemen. Praat niet over bezuinigingen, maar bind de strijd aan met de zuivering van de Nederlandse cultuur die de PVV voor ogen staat.

De slag om Nederland

Wij schudden vaak het hoofd over de culture wars die in de Verenigde Staten woeden tussen progressief en conservatief. Maar inmiddels speelt de culturele oorlog zich ook af op Nederlands grondgebied. Luister naar Wilders’ speeches, lees het programma van de PVV. Daarin staat dat op alle scholen de Nederlandse vlag moet wapperen en dat elke leerling verplicht het volkslied moet leren. Het Nationaal Historisch Museum moet een Hup-Holland-Hupexperience worden. De overheid mag alleen nog investeren in erfgoed en geen cent meer in kunst. Laat de private sector maar betalen voor theater, dans, muziek en beeldende kunst. Intussen gaat belastinggeld wel naar de industrie en de financiële sector, via rechtse lobby’s.

Wie klaagt dat de gedoogcoalitie zonder visie bezuinigt, vergist zich. Er is wél een visie, een ideologische. Het conservatieve blok hecht vooral aan uitingen en boodschappen die burgers bevestigen in waarden als de eigen verantwoordelijkheid, trouw aan het bevoegd gezag, een gemeenschappelijk gevoel van nationale trots. Bij zijn volle verstand ontketent Wilders een offensief tegen een cultuur die hij verfoeit, met gedoogdekking van Verhagen en Rutte. Dit is nergens zo duidelijk als in de slag om de publieke omroep. Wilders wil af van de netten, niet om geld te besparen, maar om het vrijzinnige, toekomstgerichte, internationaal georiënteerde geluid te laten verstommen.

Johan Cruijff zei het al: ‘Je gaat het pas zien als het door hebt’. Niet de kunstbudgetten, maar de Nederlandse cultuur zelf is inzet van de strijd. Hanteer daarom de juiste wapens. Niet aankomen met feiten, statistieken of argumenten voor het eigen bestaansrecht, maar je eigen normen en waarden strijdbaar opvoeren. Niet ‘stop de kaalslag’, maar ‘wij zijn de cultuur’. Makers moeten de troepen mobiliseren voor de eigen versie van de Nederlandse cultuur. De cultuurplannen van de gedoogcoalitie gaan niet over geld, maar over de vraag voor welk Nederland wij staan.